Rum – Vua cocktail miền nhiệt đới

Đến đầu thế kỷ 20, khi được pha chế vào cocktail thì cả những kẻ quý tộc châu Âu danh giá nhất cũng phải thèm thuồng. Cũng tương tự như bao loại rượu khác, không ai biết chính xác vì sao lại có tên gọi này. Một câu chuyện đáng tin hơn cả, ấy là từ “rum” xuất phát từ tiếng Anh “rumbullion” có nghĩa là sự ồn ào, náo nhiệt.
 

Một du khách đã viết khi đến thăm vùng biển Ca-ri-bê năm 1672: “Người ta tạo ra một thứ rượu uống nặng hơn vang và còn gọi là “ rum bullion”. Theo một cách hiểu khác, rum xuất phát từ “saccharum”, tiếng Latin có nghĩa là đường. Nhà máy rum lâu đời nhất được biết đến được thành lập năm 1663 có tên Mount Gay Distilleries Ltd. Năm 1749, nhà máy thứ hai được xây dựng có tên Appleton of Jamaica. Năm 1765, nhà máy rum thứ ba ra đời với tên gọi St Jame ở Martinique. Trong khi đó, hãng whisky lâu đời nhất là Strathisla Distillery (quê hương của Chivas Regal) được xây dựng năm 1786. Rõ ràng rum là thứ rượu mạnh (spirit) “cổ xưa” nhất.

Chúng ta đang nói về một sản phẩm của cây mía. Vốn chẳng xa lạ gì với người dân Việt Nam. Mật và nước ép từ thứ cây đã có đến 2000 năm tuổi này được dùng để làm ra rượu rum. Tất nhiên là có lên men và chưng cất, lọc như whisky hay cognac. Người tìm ra châu Mỹ, tức là Chistopher Columbus, cũng không thể ngờ rằng cái thứ cây ông mang theo đến Tân thế giới trong chuyến đi lần thứ ba của mình (thế kỷ 15) lại có thể có nhiều lợi ích đến thế. Để rồi những năm 1600, rum, hay còn goi là rhum hoặc ron, tràn vào châu Âu theo chân những thủy thủ và những tên cướp biển. Trong khoảng 300 năm, hải quân Anh cung cấp một “tửu phần” gọi là “tot” (tương 2 ly nhỏ) hàng ngày cho thủy thủ để bảo đảm sức khỏe. Mỗi năm, những người đi “khai hóa” châu Mỹ uống hết khoảng 55 triệu lít rum. Quả là không hổ danh “loại rượu mạnh lâu đời nhất” (theo nhiều người đồng ý). Vậy điều gì hấp dẫn ở thứ rượu “nước mía” này vậy?

Nguyên nhân đầu tiên góp phần làm rum được phổ biến rộng rãi chính là nhờ các thủy thủ (và cả những tên cướp biển nữa) trên những chuyến tàu dài ngày trên đại dương. Họ thích rum hơn bất kể thứ uống nào khác vì sau khi uống loại rượu đến từ châu Mỹ này, họ không còn bị các cơn sóng làm cho nôn nao. Ngay lập tức, bia và các loại đồ uống khác bị họ xếp xuống hàng thứ yếu. Hầu như trên boong tàu nào cũng có sẵn một chai rượu rum. Hình ảnh những tên cướp biển tay lăm lăm súng gươm nhưng nách vẫn cắp chặt một chai rum cũng phổ biến không kém. Các thủy thủ già không còn đi biển được nữa thì ngồi trầm ngâm nhìn ra khơi xa, nhấp từng ngụm rum trong nỗi luyến tiếc thời oanh liệt.

Bản thân rum đã rất dễ uống do hơi có vị ngọt. Nếu được pha vào cocktail, nhất là những loại cocktail pha nhiều nước hoa quả thì có thể khẳng định rằng đây là sự kết hợp hoàn hảo nhất, dễ chịu nhất cho những người mới làm quen với cocktail. Có lẽ cũng vì nguồn gốc nhiệt đới của nó. Trong những cuốn sách cocktail, rum luôn chiếm phần lớn các trang về tropical – nhiệt đới. Người châu Á rất thích uống Piña Colada (rum, nước dứa, nước dừa), vừa giải khát, bùi bùi khó tả. Nói chung, chúng ta không nên phân tích nhiều, cứ uống thì sẽ hiểu rõ nhất. Cũng như gặp một cô gái đẹp vậy, không thể nào nói cô ta đẹp về mũi hay môi, mắt. Sự hòa quyện chính điều là làm nên vẻ đẹp. Những vẻ đẹp khác được sáng tạo là các loại Daiquiry, Planter’s Punch, Mojito v.v. Bartender mặc sức sáng tạo ra hàng nghìn loại khác nhau.

Tại các vùng biển Ca-ri-bê như Puerto Rico,Trinidad, Jamaica, Barbados, rum được lên men từ mật mía, sau đó chưng cất sẽ ra loại rượu trong suốt. Độ cồn có thể lên tới 57 độ. Thành phần này chỉ có thể đóng chai được sau một số công đoạn làm cho vị dễ uống hơn. Người ta gọi là rum trắng – white rum, light rum hay silver rum. Loại nay thích hợp để pha những loại cockaitl có nhiều nước hoa quả tươi như Piña Colada, Daiquiry…

Sau đó, rum trắng có thể được ủ trong thùng gỗ sồi (loại đã từng được dùng để ủ whisky) từ 6 tháng đến 2 năm để cho ra đời một loại rum có màu vàng sẫm và nhiều mùi vị hơn gọi là rum vàng – golden rum hay “oro” rum. Chúng thường được uống với đá hoặc dùng để pha chế những loại cocktail uống nóng như toddy (rum, chanh, đường, nước nóng).

Nhiều năm tuổi và thường đắt hơn cả là loại rum được ủ lâu hơn trong thùng gỗ sồi, có loại lâu đến 30 năm. Những loại này ít khi dùng để pha cocktail mà được uống bằng ly cognac. Người ta thường uống sau bữa ăn và chúng cũng có hương vị hơi giống brandy. Đây là thứ rượu đáng dùng để nhâm nhi lúc hút xì gà Cuba nhất.

Ngoài ra còn có một số loại rum khác được đóng chai sau khi đã pha thêm các hương vị khác nhau vào như Malibu (có vị dừa), uống cũng rất hấp dẫn, tuy có hơi ngọt. Chủ yếu dùng để thêm hương vị vào một số loại cocktail. Nếu có cơ hội, bạn hãy thử uống những loại rum này với nước dứa hoặc nước cam, khi đó sẽ nhận thấy rằng vị ngon của chúng chẳng nên mất công tả lại bằng giấy bút làm gì!

Hiếm khi thấy ai vào quán chỉ để gọi rum uống không, tuy vẫn có. Đa số gọi Rum và Coke, hay còn gọi là Cuba Libre (Cuba tự do). Chỉ cần rum, thêm đá và một lát chanh, rót Coca vào, thế là đã được một ly cocktail nghiêm chỉnh. Đất nước Cuba tồn tại được trong khi bị Hoa Kỳ cấm vận một phần là nhờ thuốc xì gà La Habana nổi tiếng và cây mía. Vì người Mỹ không được uống rum Cuba do lệnh cấm vận nên họ phải mua từ Puerto Rico (chiếm tới 80% lượng rum tiêu thụ tại đây). Còn Cuba thì bán rum cho tất cả những nước nào muốn mua trên toàn thế giới.

Thôi nói nhiều làm gì! Nào, cùng nâng cốc vì một “Cuba tự do”!

Lê Tiến Đạt (Phong Cách Việt)

Cocktail là văn hóa

Nếu phải chọn một biểu tượng mới cho hòa bình thì tôi sẽ chọn một ly cocktail. Chim bồ câu thì sợ cúm gà, chỉ có hình ảnh một ly cocktail thể hiện rõ nhất sự hòa đồng của loài người.

Thứ đồ uống đa quốc tịch
Khi ban hành luật khô – cấm rượu – ở Mỹ, chắc các nhà làm luật chẳng ngờ rằng họ đã tạo điều kiện cho một loại đồ uống hoàn toàn mới ra đời. Mới cả về cách làm ra nó, cách uống nó. Hương vị mới và cả hình dáng cũng mới. Do lệnh cấm khá gắt gao, người ta phải tìm mọi cách để “hóa trang” cho tiệc rượu và những ly rượu. Còn gì hợp lý hơn là cầm trên tay một ly rượu nhưng trông lại như một ly nước hoa quả, thậm chí là còn màu mè sặc sỡ nữa. Cũng còn một lý do khác là vì chất lượng rượu lậu quá kém nên người khi uống phải pha thêm hoa quả, đường hay bitters (tạm dịch là bia đắng) vào cho dễ nuốt.

Cho dù là nhầm lẫn hay cố tình thì loại đồ uống pha trộn lung tung này cũng vẫn ra đời. Không những tồn tại mà còn phát triển lan tràn ra khắp thế giới. Mặc dù những câu chuyện về nguồn gốc của nó vẫn còn chưa ngã ngũ. Cả những người Pháp, vốn đã có Champagne và Cognac, hay người Anh đã có Gin nhưng vẫn muốn kéo những câu chuyện xuất xứ của cocktail về nước mình. Nhưng càng ngày người ta càng đồng ý rằng: cùng với nhạc jazz và Hollywood, cocktail được coi là một trong ba đặc trưng văn hóa của người Mỹ. Của người Mỹ mà lại là của cả thế giới vì mỗi ngày lại có hành chục loại cocktail mới được bartender khắp nơi sáng tạo ra. Quốc gia nào cũng cố gắng chế ra những loại cocktail làm từ thứ rượu, bia đặc trưng của nước mình để đánh dấu tên mình trên bản đồ cocktail thế giới. Cuốc lủi của Việt Nam ta thì chưa. Có chăng chỉ được dùng thay vodka những lúc muốn đùa giễu những khách hàng “gà mờ”.

Cocktail ra đời đánh đổ sự bảo thủ của những người tôn thờ cái thuần khiết trong nghệ thuật ẩm thực. Đừng nghĩ rằng thưởng thức các loại rượu đặc trưng từ những vùng miền văn hóa khác nhau đã là đủ. Chính những sự kết hợp tài tình chúng với nhau mới là tuyệt vời. Nếu coi mỗi loại rượu, bia hay đồ uống là một đặc trưng văn hóa cho một nước thì khi pha chế cocktail, những bartender khéo léo đã hòa trộn những mảng văn hóa vào với nhau. Trong đó có sake của Nhật Bản, rum của Cuba, whiskey của Scotland, champagne của Pháp, tequila của Mê-hi-cô… Bất kể người pha và người uống mang quốc tịch nào, quan điểm chính trị hay địa vị xã hội, túi tiền ra sao thì bartender vẫn cứ pha và khách vẫn cứ uống.

Đa dạng cocktail

Người ta uống cocktail trước tiên là vì tò mò, sau đó là bị thôi miên. Tò mò là vì tại sao pha loãng rượu ra mà lại thành một ly rượu ngon? Tò mò vì bằng cách nào bartender đổ lẫn lộn chúng vào nhau nhưng vẫn theo đúng công thức? Chính màu sắc đa dạng của cocktail cũng làm cho những người chưa được thưởng thức phải tò mò. Ngay sau khi nhấp ngụm đầu tiên, nhiều người đã nhanh chóng bị mê hoặc bởi cocktail. Không chỉ những người trẻ tuổi mà cả những người đã già vẫn thích uống. Mỗi lần uống một loại mới là một lần tìm cảm giác mới. Vẫn loại đó nhưng có khi bạn uống mỗi nơi mỗi khác, mỗi lúc mỗi khác. Chẳng lẽ luôn tìm kiếm, khám phá như thế lại không là một niềm vui sao?

Cocktail có loại uống khai vị, có loại uống sau bữa ăn, mùa đông, mùa hè… thậm chí có loại để dành uống sau một đêm mệt mỏi như Bloody Mary (vodka, nước cà chua và các loại gia vị). Không chỉ dành cho nam giới mà còn có rất nhiều loại nhẹ nhàng dành cho các tiểu thư. Thậm chí các quý cô còn tạo ra cả một loại váy rất gợi cảm gọi là váy cocktail. Chuyên để dành mặc trong những bữa tiệc vui vẻ. Nhiều tác phẩm nghệ thuật, bản nhạc cũng lấy cocktail làm chủ đề. Cocktail có viện bảo tàng ảo trên mạng, có phim ảnh, hàng trăm trang web và hàng nghìn đầu sách. Tom Cruise với vai diễn bartender, điệp viên 007 cùng vài vị tổng thống Mỹ suốt ngày uống Martini… tất cả đã góp phần đưa cocktail trở thành một thứ văn hóa.

Để tả về hương vị của các loại cocktail thì cũng chẳng khác gì ngồi đếm sao trên trời. Thế nên cứ phải uống mới biết. Có những người khó tính nghĩ ra một loại cocktail đặc biệt rồi lấy tên mình đặt cho nó. Đi đến quán bar nào cũng gọi đúng thứ đồ uống ấy. Tuy có nhiều người mãi chỉ trung thành từ trẻ đến già với một loại nhưng uống cocktail cũng có trào lưu. Có loại được uống nhiều, loại thì chẳng ai đoái hoài tới. Nhớ cách đây khoảng chục năm, loại cocktail đơn giản Mojito đang rất phổ biến ở Nhật Bản nhưng ở Việt Nam thì chẳng thể thấy trong menu. Đến nay thì Mojito đang là loại cocktail được bán-chạy-nhất tại những quán bán-cocktail-chạy-nhất ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Nghĩa là cocktail cũng có mốt(!)

Dần dần, người Việt ta đã mạnh dạn hơn với cocktail. Người ta không còn coi đó là thứ đồ uống “chẳng biết thế nào mà lần” như trước. Cái tâm lý ái ngại đang thay bằng cảm giác thích khám phá cái mới trong nghệ thuật ẩm thực. Nhiều loại cocktail do bartender Việt nghĩ ra đã chan vai thích cánh trong danh sách hàng vạn loại cocktail trên thế giới. Chỉ xin được nhắc lại là chúng ta chưa đưa được rượu Việt Nam vào bất kỳ loại cocktail nào.

Lê Tiến Đạt – Chuyên đề Cocktail – tạp chí Sành Điệu 12/2006

Những gì bạn hiểu về Champagne đều sai hết!

6 nhầm lẫn dễ mắc phải, làm cách nào để tránh và trách ai? (Dễ thôi, cứ trách người Pháp là nhanh nhất!)

Nhắc đến champagne là người ta nghĩ đến tháp Effeil, cũng như vodka và rừng bạch dương hay whisky và những chiếc váy kẻ ca-rô vậy. Trước khi nói về những nhầm lẫn của mọi người, tôi xin phép đưa ra một số điều hiển nhiên đúng mà chắc chắn là chẳng dại gì tôi đi tranh cãi làm gì.

Vâng, đã gọi là champagne thì phải là của Pháp. Luật quy định chỉ những loại vang nổ sản xuất tại vùng Champagne ở đông nam Paris mới được phép dán nhãn “Champagne”, cho dù có nhiều loại vang nổ khác cũng ngon không kém đến từ Australia, Italy, California…Thứ hai, người ta dùng 3 loại nho để làm ra champagne là Chardonnay, Pinot Noir và Pinot Meunier. Cuối cùng, champagne là một loại vang có gaz.

Bây giờ chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những điều sai lầm đó:

1. Trứng cá muối là món nhắm ngon nhất khi uống champagne
Tốt thôi nếu bạn là kẻ nghiện đến tôn thờ món trứng cá muối. Bằng không, có cả triệu món khác ngon hơn như gỏi cá kiểu Nhật (sushi), hành tây tẩm bột rán (tempura), thịt bò sống kiểu Tartare (steak tartare), cá tẩm bột và khoai tây rán (fish and chips), cá hồi hun khói (smoked salmon)…Champagne là một loại đồ uống được dùng linh hoạt nhất thế giới. Sau khi uống xong ly đầu tiên trên bàn tiệc, bạn lại muốn làm thêm ly nữa ngay khi người ta vừa mang món khai vị lên bàn. Trứng cá muối ư? Chẳng qua là chúng ta quá tin vào tính “không thể thay thế” của món đó mà thôi.

2. Champagne là một sản phẩm xa xỉ
Trừ chuyện cũng phải vận chuyển bằng đường biển ra thì champagne chẳng có gì chung với áo lông thú, cà-vạt lụa tơ tằm, đồng hồ mạ vàng hay nước hoa đắt tiền cả. Champagne chẳng qua chỉ là một loại vang có gaz! Đừng có mà nâng niu từng chai một rồi cất kỹ trong tủ kính trong nhà làm gì. Hãy đối xử với champagne như đối xử với tất cả các loại vang khác: uống! Uống vào tất cả các ngày cuối tuần cho đến khi bạn hiểu rằng mình đã sai.

3. Champagne để dành cho những dịp đặc biệt
Nếu bạn chỉ bật nút champagne vào dịp vợ đẻ con trai hay tăng lương thì thực sự bạn đã bỏ phí mất cuộc đời. Đồng ý rằng champagne là một thứ tuyệt diệu để chào mừng một cậu con trai kháu khỉnh hay một tương lai thăng tiến. Bạn đâu biết rằng dịp đặc biệt chính là khi bạn bật nút champagne? Bất kể ngày gì, cứ có champagne đã là một dịp đặc biệt.

4. Champagne loại nổi tiếng nhất là loại ngon nhất
Nếu bạn đang nói về những chai ngon nhất vào mùa nho ngon nhất của các hãng này thì bạn có thể đúng. Tuy nhiên, tại những hãng nổi tiểng người ta bắt buộc phải sản xuất champagne theo phương pháp công nghiệp hiện đại mới đáp ứng nổi nhu cầu khổng lồ. Có những hãng “bơm” ra khoảng 30 triệu chai mỗi năm. Vậy theo bạn đồ “thủ công” hay đồ “dập khuôn” ngon hơn?

5. Champagne không tên tuổi là loại “xoàng”
Máy tính cá nhân hay ôtô, xe máy là một chuyện. Các hãng này song song với việc phát triển thương hiệu sẽ phải đảm bảo chất lượng sản phẩm của mình. Champagne thì khác. Những tên tuổi lớn thường có cánh đồng trồng nho riêng. Tuy nhiên, họ vẫn phải mua hầu hết số nho cần dùng từ hàng ngàn hộ nông dân vùng Champagne khác. Trong vùng này có rất nhiều gia đình tự trồng, hái, ủ, nho, tự đóng một số lượng nhỏ những chai champagne cho riêng họ. Chất lượng những chai này chẳng thua kém gì những “người anh em” giàu có khác. Đơn giản là họ không có đủ tiền trang trải cho chi phí marketing mà thôi.

6. Càng bỏ nhiều tiền càng được uống ngon
Rất đúng nếu chúng ta đang định mua táo về ăn. Tôi không định so sánh một chai Champagne có mùa nho (vintage-thường được chọn lựa kỹ) trị giá 1 triệu rưỡi với một chai không có mùa nho (nonvintage) trị giá 6 trăm nghìn. Sự chênh lệch về chất lượng sẽ hiển nhiên đúng. Tuy nhiên, nếu bạn phải chọn lựa giữa hai chai cùng loại vintage, một mổi tiếng và một không nổi tiếng, trị giá 1 triệu rưỡi và 1 triệu 200 ngàn thì hãy cân nhắc kỹ. Nhà sản xuất thứ hai không chịu nổi số tiền khủng khiếp chi trả cho việc làm hộp đẹp, quảng cáo…và anh ta đành chấp nhận dùng giá cả để cạnh tranh. Không có lý nào bạn muốn là người “thông minh” đến mức chi trả thêm tiền marketing cho anh chàng giàu có kia?

Nguồn: Phong Cách Việt

Cocktail – Tên của anh? Tên của tôi!

Betsy, cô gái phục vụ rượu trong một quán rượu ở Hall’s Corners, Newyork, chuyên phục vụ loại rượu Betsy – một loại rượu bổ. Trong suốt thời gian diễn ra cuộc cách mạng Anh, lính Mỹ và lính Pháp luôn sử dụng loại rượu đó.

Lính Mỹ đã đánh cắp vài con gà trống của Anh và tổ chức một bữa tiệc ngoài trời rõ hoàng tráng. Trong khi uống rượu Betsy, họ chúc tụng nhau và nói: “đây là loại rượu tuyệt vời!”. Để tiếp lời, một sĩ quan Pháp hô vang khẩu hiệu “Cocktail muôn năm!”. Có lẽ tên gọi Cocktail ra đời từ đó chăng?

Còn một quán rượu khác cũng ở New York cho rằng cái tên gọi cocktail có nguồn gốc từ quán này. Người chủ quán rượu luôn dùng những câu chuyện dí dỏm của mình và vẻ đẹp kiều diễm của cô con gái để lấy lòng những vị khách hay lui tới quán. Cô gái, tên Peggy, có một công thức pha chế đồ uống rất đặc biệt và chỉ có mình cô biết. Cô đã đem lòng yêu một anh thuyền trưởng. Sau một chuyến vượt đại dương thành công, chàng được thăng chức và được nhận một con gà chọi, tên là Lightning, làm phần thưởng. Chàng hỏi cưới nàng làm vợ. Đột nhiên trong đêm tân hôn, con Lightning nhảy phóc lên giường và cất tiếng gáy rồi rụng mất một cái lông đuôi. Sau đó, Peggy cầm chiếc lông đuôi lên và bỏ nó vào cốc rượu mà cô đã pha cho chồng. Cô nói: “Lightning đã đặt tên cho loại đồ uống này! Anh hãy uống ly cocktail này vào đi. Nó sẽ luôn giúp anh làm vui lòng cha em và nó cũng sẽ luôn tượng trưng cho tương lai, hạnh phúc của chúng ta!” Đây là dấu hiệu của một sự khởi đầu tốt đẹp và họ đã lấy cái lông đuôi của con gà chọi gắn lên cửa quán rượu để tượng chưng cho rượu của họ trong nhiều năm qua.

Một giả thiết khác thì cho rằng, cái vòi rót rượu trông giống như cái đuôi của con gà chọi nên được gọi là “cock”. Khi rượu cạn xuống đáy thùng, nó được gọi là “cocktail”. Một người đánh xe ngựa cho một vị đại tá ở Virginia uống phải một ly cocktail không ngon lắm bèn tuyên bố rằng: “Từ nay trở đi, tôi sẽ tự mình pha cocktail”.

Khoảng năm 1800, vua Axoloti VII của Mexico cùng vị Đại tướng của Nam Mỹ bàn bạc và kí kết một hiệp ước hòa bình giữa hai nước. Đức vua hỏi vị Đại tướng có muốn cùng ngài uống một ly rượu không và kêu người mang rượu vào. Sau hiệu lệnh, một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp, trên người đeo toàn vàng bạc lấp lánh, bước vào và trên tay cô chỉ cầm một ly rượu mà thôi. Cả hai thoáng chút bối dối không biết ai sẽ uống trước đây? Nhưng rồi, cô gái cầm ly rượu lên và uống trước. Cả hai cùng cười. Từ đó, Coctel – tên cô gái – đã được lấy để đặt tên cho loại rượu này.

Ở Mississippi, trong những ngày diễn ra đua thuyền, đàn ông thường ẩu đả lẫn nhau và kẻ thắng sẽ được gài một chiếc lông gà đỏ lên mũ. Sau đó, người chiến thắng sẽ được mệnh danh là “Cock of the Walk”. Đồng thời, họ còn cùng nhau nhâm nhi thưởng thức tất cả các loại rượu trên thuyền bằng một chiếc cốc có hình một con gà trống. Rốt cuộc, cái tên cocktail là lấy từ đâu nhỉ?
Từ tên anh hay tên tôi?
Thôi, cứ nâng ly.
Tên ai cũng được. Cốt là vui.

Ăn thùng Uống vại

Buồn cho thói ăn chơi của vài người vốn văn hoá chưa đầy theo kịp két sắt. Buồn nhất là lúc thấy cả đĩa thức ăn còn nguyên phải đổ vào sọt rác. Thấy người ta lấy cũng lấy. Nhưng mà ăn không quen. Đành phải bỏ. Đã có tiền thì phải tiêu. Thế mới sinh ra chuyện anh khách Ta cứ bắt cậu bartender phải tin rằng: “Uống cognac thì phải ăn nho mới đúng kiểu!”

Uống vại
Người ta ẩm và thực theo kiểu Âu thì uống rượu vang. Đã không biết thì cứ ăn theo kiểu Ta, tức là lôi cuốc lủi ra mà nhắm, sẽ chẳng ai thèm nói làm gì. Thế mà có lần tôi phải chứng kiến cả chục anh bộ đội hẳn hoi, hình như đang làm kinh tế, vào một trong những quán bar xịn nhất Hà Nội ăn buffet bữa trưa, nghĩa là ăn tự chọn, tự lấy, ăn bao nhiêu thì ăn. Nhưng cứ nằng nặc bắt nhân viên phục vụ phải lấy đồ ăn mang ra tận bàn. Rồi gọi hai chai whiskey đặt ra hai đầu bàn và bắt đầu “Một, Hai, Ba Dzô!”. Người ta thường uống rượu whisky hay cognac sau bữa ăn cho tiêu cơm. Vừa đỡ hại dạ dày vừa thấy rượu ngon hơn. Thế mới là thưởng thức. Khoái chí gì mà mấy ông bà khách Tây cứ tủm tỉm cười? Chúng tớ người Việt Nam, ăn thịt chó uống rượu Tây mới ngon!

Người Việt Nam ta quen uống rượu vang đỏ. Tại màu nó đẹp thì phải. Lúc nào cũng Bordeaux. Thế nào cũng Bordeaux. Cứ vang là gọi Bordeaux tuốt! Cũng chẳng cần biết đấy chỉ là tên một vùng sản xuất vang đỏ vào loại ngon ở Pháp. Vang đỏ uống khi ăn bò, cừu còn vang trắng với đồ biển. Như thế thì đồ ăn và đồ uống mới cùng nhau ngon hơn. Nhưng mà không! Ăn cá cũng Bordeaux, ăn sò cũng Bordeaux. Đến lúc hỏi Bordeaux là cái loại nào thì cũng chẳng thèm biết. Các ông Tây làm vang ở California, Chi-lê chỉ có mà khóc.

Những ai đi uống quán bar nhiều chắc chẳng lạ gì cảnh uống rượu với muối và chanh. Rồi đập ly xuống bàn đôm đốp cho sủi bọt lên. Tu một hơi trông đã lắm! Rượu Tequila của Mê-hi-cô vốn làm từ cây xương rồng nên rất nóng. Người ta phải ngậm chanh và muối sau khi làm một ngụm cho đỡ nóng cổ. Uống rượu đập thì gọi là “Tequila boom boom”. Đi với các sếp thấy bảo là uống thế ngon lắm. Thế là các cậu nhân viên cũng đi tuyên truyền rằng uống thế mới là sành điệu. Thích sủi bọt chứ gì? Rượu gì cũng được, Gin, Vodka, miễn là đổ một ít Soda hay 7Up vào rồi đập là lên bọt hết. Nhìn thấy đáng thương hơn là đáng trách.

Ăn thùng
Một công đứng lên lấy đồ ăn buffet thì phải lấy cho nhiều. Dân Ta vẫn bị ảnh hưởng của việc xếp hàng nên đã xếp hàng thì phải lấy cho đủ, cho đã. Thế là ôi thôi! Một đĩa tú hụ gồm cả từ sa-lát cho đến món nóng và món tráng miệng. Thấy bánh ngọt để cạnh thịt bò mà buồn.

Đã ai ăn thịt cừu chưa? Nó hôi hôi. Khó ăn lắm. Mình ăn không quen. Cả một bàn dài 20 người vào ngồi chễm chệ. Thấy ông Tây hô “Cừu” thế là cả bàn hô “Cừu”. 20 đô chứ ít đâu? Mang ra rồi lại mang vào. Nhân viên nhà bếp vừa cười vừa lắc đầu đổ đi 19 đĩa sườn cừu còn nguyên. Thế là lòi đuôi ra rồi nhé! không biết thì hỏi. Có ai đánh thuế đâu? Hỏi ngay người phục vụ chứ ai? Họ biết rõ nhất món ăn họ bưng ra. Tội gì vừa phải mất tiền vừa phải gặm bánh mì suông vừa mang tiếng dốt?

Thêm chuyện “Mất tiền mua mâm thì phải đâm cho thủng”. Thế nghĩa là đã mất tiền ăn buffet thì phải ăn cho thật thoải mái. Lấy bao nhiêu cũng được cơ mà? Lấy mà không ăn hết thì đổ đi cũng có sao? Có ai dám tính thêm tiền mình đâu? Nhưng mà người ta cười cho. Đấy là chuyện có thật của hai vợ chồng nhà nọ, vốn mở công ty nhập khẩu vang Mỹ hẳn hoi. Tức là đã gần gũi với văn hoá ẩm thực nước ngoài nhiều lắm. Đã biết cầm dao tay trái và cầm dĩa tay phải. Nhưng vẫn làm cho nhân viên nhà bếp nhiều phen bạt vía kinh hồn vì phải tiếp lượng đồ ăn đủ cho cả một đại đội no. Nhất là hôm nào có món cá hồi sống.

Chẳng phải ăn thùng hay uống vại
Kể chuyện đám thanh niên choai choai vào phòng karaoke tính tiền giờ để ngủ qua đêm, sáng hôm sau không có kem đánh răng thì súc miệng rượu XO cho sạch miệng thì cũng nhàm. Đây đang nói những người có tuổi tác và vốn sống hẳn hoi nhưng vẫn làm cho người khác phát ngượng. Ấy là nói chuyện điện thoại oang oang trong quán. Mà không hiểu sao, cứ vào quán là điện thoại toàn thấy tiền triệu với tiền tỉ cả. Người khác phải ra bảo: “Xin lỗi, anh nói nhỏ quá, chúng tôi chưa nghe rõ. Anh có thể nói to hơn một chút để mọi người cùng nghe được không?”. Hay là com-lê cà-vạt hẳn hoi nhưng kéo trễ sang một bên cho nó giống phim Tây, rồi gác chân lên bàn uống cho nó đã. Gào lên: “Cho anh 5 bia nữa em ơi!” như ngoài quán bia vỉa hè nữa chứ. Nhiều, nhiều lắm.

Tôi không có ý định sùng ngoại, khen Tây. Cũng biết có nhiều người Việt mình ăn chơi khiêm tốn lắm. Nhưng họ chẳng chịu bảo cho người khác gì cả. Cứ để cho mấy bác Tây mũi lõ cười tủm tỉm thôi.

Lê Tiến Đạt (tạp chí Phong Cách Việt)