THƯỞNG THỨC RƯỢU VANG ĐẶC SẢN ĐÀ LẠT
Rượu vang là một đặc sản của Đà Lạt có từ lâu đời. Dù chưa sánh ngang được với các vùng sản xuấtrượu vang trên thế giới nhưng vang Đà Lạt đã có một vị thế riêng và đang từng bước được nhắc trên bản đồ rượu vang thế giới…
Từ khi cao nguyên Lang biang được phát hiện, cùng với nghề trồng cà phê, nghề chiết xuất mật nho và ủ rượu vang đã hình thành tại cao nguyên này. Đến nay, rượu vang Đà Lạt có đến hàng chục loại với nhiều nhãn hàng được người tiêu dùng Việt Nam và thế giới biết đến. Đây là nghề cha truyền con nối của một bộ phận cư dân Đà Lạt. Nhiều hãng sản xuất rượu vang thế giới cũng đã vào cuộc, hợp tác cùng người Đà Lạt tạo ra loại rượu vang hảo hạng, phục vụ thị trường.
Giữa mùa đông lạnh giá và không gian lãng mạn của festival hoa Đà Lạt thì thật là thiếu sót nếu không thưởng thức rượu vang. Dịp Festival, những “không gian rượu vang”, “đêm rượu vang” diễn ra khắp nơi trong thành phố có những không gian đẹp từ hiện đại đến cổ điển để khách thưởng lãm. Tại các khu ẩm thực không thể thiếu rượu vang. Du khách dễ dàng tìm mua và thưởng thức loại rượu đặc sản này. Cầm một xâu thịt nướng cay xé với thương thơm ngào ngạt và ly rượu vang trên tay là hình ảnh rất dễ thấy tại Đà Lạt vào dịp lễ hội. Thưởng thức thịt nướng xiên với rượu vang là sự kết hợp tuyệt vời.
Tùy theo khẩu vị, món ăn, khách có thể chọn cho mình một loại rượu vang phù hợp. Với du khách bình dân thì vang Lang biang đỏ giá 58.000 đồng là thích hợp để thưởng thức vị chát, hỗ trợ tiêu hóa cho những bữa ăn dinh dưỡng cao. Vang có rất nhiều loại được đóng hộp giấy, hộp gỗ rất bắt mắt. Giá mỗi chai phổ biến từ vài chục đến vài trăm ngàn đồng, rất lý tưởng để khách mua làm quà tặng vào dịp Tết đến xuân về…
Cách Chọn Rượu Vang Làm Quà Biếu Cho Ngày Tết
Vào dịp Tết, khi đón khách đến nhà, bên cạnh chén trà, bánh mứt kẹo thì ly rượu ngọt thơm sẽ làm ấm lòng trong cái rét của gió lạnh, mưa phùn. Vì vậy, trên bàn tiếp khách sang trọng của mọi nhà, một chai rượu và vài chiếc ly luôn l
Trong thế giới rượu mênh mông thì rượu vang vẫn được nhiều gia đình lựa chọn ở các bữa tiệc bởi nồng độ rượu thấp, phù hợp với mọi người. Mỗi ngày uống đều đặn một vài ly rượu vang sẽ rất tốt cho sức khỏe, tim mạch, huyết áp, giảm mỡ máu… Mùi vị nho đặc trưng đã làm nên các loại rượu nổi tiếng như rượu vang đỏ, rượu vang trắng…
Hiện nay tại các cửa hàng rượu ngoại hay tại các siêu thị bạn đều có thể tự tay lựa chọn và tìm mua các chai rượu vang ưng ý theo mùi vị, theo xuất xứ hay kiểu dáng. Không chỉ mua dùng cho gia đình, rượu vang còn được dùng để làm quà tặng trong các dịp lễ đặc biệt như họp mặt hay ngày tết cổ truyền. Với một số mẹo sau sẽ giúp bạn mua và bảo quản rượu vang tốt nhất:
Bảo quản rượu
Rượu vang phải được bảo quản ở nhiệt độ mát từ 15 – 18 độ C, độ ẩm từ 60 – 65%. Do vậy, các nhà nhập khẩu rượu vang chuyên nghiệp có uy tín phải có kho lạnh để bảo quản rượu và các chai rượu phải xếp trên các giá gỗ nằm ngang, để các nút chai luôn tiếp xúc với rượu, không bị co ngót, không khí sẽ làm hỏng rượu.
Rượu vang nếu không được bảo quản đúng cách, nhất là trong điều kiện nắng nóng như ở Việt Nam sẽ nhanh bị oxy hóa và hỏng. Rượu vang hỏng chuyển sang màu nâu đất, kết tủa… uống vào sẽ ảnh hưởng đến dạ dày và gây nên bệnh sỏi thận… Bạn nên chọn mua mặt hàng rượu vang ở các cửa hàng có uy tín, có điều kiện bảo quản và giá kệ để rượu phải đúng cách, tránh mua phải hàng kém chất lượng. Nhiều người tiêu dùng hiện nay đang nhầm lẫn rằng rượu vang càng để lâu càng ngon nhưng rượu vang thông thường chỉ nên dùng trong thời gian từ 2 – 4 năm là ngon nhất, nếu để lâu rượu sẽ xuống chất dần.
Các loại rượu vang
Rượu vang được phân biệt ở nhiều cấp độ. Rượu vang Việt Nam (như: vang Đà Lạt, vang Thăng Long…) có giá dưới 150.000 đồng/chai. Rượu vang Vin de Table (như: Cave Du Roi, Sun River…) là rượu vang không có quy chuẩn, rẻ tiền có giá dưới 100.000 đồng/chai. Loại Vin de Pays (như: Les Palombieres Cotes de Gascogne Red, Chateau Grave Darzac – Grave Rouge…) là vang vùng, sản xuất ở vùng nào ghi tên vùng đó và tên rượu vang sẽ được đặt tên theo loại nho chính được sản xuất, chất lượng ở mức trung bình, giá khoảng dưới 200.000 đồng/chai. Nhưng với loại vang Appellation dOrigine Vin De Qualité Supérieure (Châteaumeillant, Lavilledieu…) là vang được vạch định tiêu chuẩn sản xuất, có chất lượng tốt, giá khoảng dưới 700.000 đồng/chai. Đặc biệt hơn, loại rượu vang Appellation dOrigine Contrôlée (như: Domaine de la Romanée- Conti, Domaine Schuberger…) là rượu vang có chất lượng cao, được ngâm từ 18 tháng trở lên và khi tiêu thụ ở Việt Nam thường có giá trên 1 triệu đồng/1 chai.
Phân biệt thật giả
- Mức rượu trong chai: Các hãng trên thế giới được đóng chai tự động, do đó về mặt nguyên tắc, mức rượu bên trong các chai rất đều nhau. Các đối tượng làm hàng giả thường chỉ đóng bằng tay, vì vậy mức rượu bên trong chai thường không đều nhau. Khi quan sát một dãy rượu cùng nhãn hiệu trong cửa hàng, nếu thấy chai nào có mức rượu khác với chai còn lại thì ta có thể nghi vấn đó có thể chai giả.
- Màu sắc trong chai: Khi quan sát một dãy chai rượu cùng một nhãn hiệu trong cửa hàng ở cùng một góc ánh sáng chiếu vào, nếu thấy chai nào có màu sắc khác biệt so với những chai còn lại thì ta có thể nghi ngờ đó là hàng giả. Màu sắc có thể là nhạt hơn, sẫm hơn, hay có vẩn, váng đục…
- Kiểm tra nhãn rượu: Hầu hết những chai rượu giả trên thị trường đều sử dụng lại chai thật, nhãn thật, nhưng có thể trong quá trình tẩy rửa chai, nhãn thật bị trầy xước hoặc bị bong ra, do đó các đối tượng làm hàng giả đã in nhãn giả thay thế. Sự khác biệt lớn giữa nhãn thật và nhãn giả là nhãn giả không thể bắt chước được việc thực hiện in chữ nổi, màu ánh kim… đúng như hãng chính gốc.
- Kiểm tra nắp nút: Thông thường các đối tượng làm hàng giả thường sử dụng lại nắp thật, hoặc nắp giả tuyệt đối. Nếu quan sát kỹ lưỡng, các nắp thật được sử dụng lại có thể còn lưu các vết xước nhỏ trong quá trình đậy nắp, còn màu sắc của nắp giả trông dại, đường rãnh của nắp giả trông không tinh tế và đều đặn như của nắp thật…
- Kiểm tra đáy chai: Có một số loại rượu được làm giả bằng cách khoan một lỗ rất nhỏ, như sợi tóc dưới đáy chai để rút rượu thật ra và bơm rượu giả vào. Do đó khi mua bạn nên quan sát thật kĩ dưới đáy chai, nếu có dấu vết lạ thì không nên mua. Các vết khoan thường ở những chỗ khó thấy ví dụ: chính giữa vòng tròn của những chữ “A,O,B,.. hoặc những chỗ có vết tì sẵn trên chai khi sản xuất. Sau khi hút rượu ra, lỗ được dán thật kĩ bằng keo trong nên rất khó phát hiện. Các bạn cần quan sát thật kĩ để tìm những lỗ như vậy.
Rượu vang Đà Lạt
Không chỉ là một thức uống, rượu vang và rượu cần ở Đà Lạt còn gọi là đặc sản, là cái hồn tinh túy của xứ sở sương mù
Nổi tiếng nhất là thương hiệu vang Đà Lạt. Có mặt từ năm 1999, vang Đà Lạt nhanh chóng trở thành thức uống và món quà được nhiều người ưa chuộng.
Vang là một loại rượu nhẹ được chiết suất từ trái cây tươi, mà phổ biến là nho, mận…, nhưng vang Đà Lạt lại được chế biến từ trái dâu tằm. Cây dâu tằm làm rượu vang không giống với dâu mà người ta thường trồng để nuôi tằm. Thay vì ít lá, loại dâu này cho nhiều trái, những trái dâu đen thẫm, cuộn xoắn như từng chùm nho nhỏ xíu. Dâu làm rượu vang chỉ thích hợp trồng ở vùng khí hậu lạnh.
Sản phẩm rượu được lên men từ các loại trái cây đặc trưng, qua quá trình chế biến bằng công thức truyền thống và công nghệ hiện đại, rượu vang ra đời với hương vị thơm ngon, đậm đà, mang tính năng bồi bổ sức khỏe, thường xuyên xuất hiện trên các bàn tiệc, bữa ăn gia đình của nhiều người trên khắp cả nước.
Người Đà Lạt rất thích uống rượu vang, có lẽ là để giữ ấm cho cơ thể khi sống trong vùng đất sương lạnh gần như quanh năm. Dần dần, rượu vang được xem như một trong những đặc sản truyền thống không thể thiếu trong các gia đình Đà Lạt mỗi dịp Tết đến xuân sang.
Theo một số người dân Đà Lạt, nghề làm rượu vang không còn là nghề độc quyền của một ai, thay vào đó rất nhiều người Đà Lạt đều biết và làm được rượu vang. Chỉ có khác là kỹ thuật chưng cất, người có kinh nghiệm, tay nghề giỏi làm ra rượu thơm ngon, giữ được lâu mà không cần bảo quản; còn người “non tay” thì làm ra rượu kém khẩu vị, ngọt quá hay chát quá, thậm chí còn bị tourner (bị đổi màu, màu có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo ra rượu ngon)…
Ngoài rượu vang, Đà Lạt còn có món đặc sản rượu cần của đồng bào dân tộc Tây Nguyên. Hương rượu cần ngon không kém một loại rượu nổi tiếng nào. Bạn sẽ được thưởng thức rượu cần với đồng bào người dân tộc trong những đêm hội cồng chiêng do nhiều công ty du lịch lữ hành ở Đà Lạt tổ chức. Trong không khí giao lưu đầm ấm, trong tiếng cồng chiêng rộn rã, chén rượu cần được mang ra cho mọi người cùng thưởng thức hương vị của phố núi…
Chút đỏ ấm lòng cho mùa đông
hứ rượu đỏ nấu từ nho mourvèdre gợi nhắc xứ Provence hoa nắng của nước Pháp, được xem là thứ rượu hấp dẫn của tiết đông lạnh giá.
Nhắc tới xứ Provence, hẳn nhiều người sẽ nhớ đến xứ sở của nắng vàng, của những thị trấn dưới chân đồi mang sắc màu tùng lam ven biển Địa Trung Hải…
Còn đối với những người yêu rượu, Provence lại gợi lên hương thơm phảng phất dịu nhẹ của rượu rosé. Nhấp một ngụm rosé, nghe tiếng nước rơi, thị trấn Provence yên bình này còn được xem là quê hương của thứ vang đỏ hảo hạng từ lâu được coi là mẫu mực cho thuật ngữ “brooding”.
Thế nhưng, bất kỳ ai từng đọc những cuốn tiểu thuyết của nhà văn gốc Marseilles Jean-Claude Izzo đều biết rằng Provence cũng có góc khuất của riêng nó. Trong những vùng nấu rượu nổi tiếng tại Provence, phải kể đến Bandol. Tại đây, giữa những ngọn đồi san sát vùng phía tây Toulon, trong làn gió vẫn mang mùi hương biển Địa Trung Hải, rượu vang đỏ có vẻ đẹp đầy mê hoặc được tạo nên từ những trái nho mourvèdre căng mọng.
Bộ sưu tập rượu Brandol tại của hàng rượu nổi tiếng của New York – Astor Wines and Spirits.
Như nhiều nhân vật khác trong tiểu thuyết của Izzo, mourvèdre là một thứ “công dân nhập cư” xuất xứ từ Tây Ban Nha, nơi nó được gọi là monastrell và chi phối những dòng rượu đậm mạnh như Jumilla và Alicante. Những thứ rượu này có màu sẫm và rất đượm hương.
Ở vùng Languedoc, nho mourvèdre thường được thêm vào để tạo thêm hương vị cho rượu. Nó chỉ đóng vai trò phụ trợ cho loại nho grenache ở vùng Châteauneuf-du-Pape. Tuy vậy, trong rượu Beaucastel’s châteanneuf và những phiên bản hiếm có của nó, rượu Hommage à Jacques Perrin cao cấp, thì nho mourvèdre đóng vai trò chủ đạo, khiến chúng khác biệt hẳn với dòng rượu vang nấu từ quả ngọt, mà chủ yếu là nho grenache.
Tại Australia, quy trình nấu rượu nho theo lối cũ thường trộn lẫn nho mourvèdre với các giống nho grenache và shiraz. Riêng ở California (nơi nho mourvèdre còn được biết đến với cái tên mataro), việc canh tác các giống nho Rhone (nho syrah và một vài giống nho khác) đã tăng lên một cách trông thấy từ năm 1990. Diện tích đất cho cây nho mourvèdre bị thu hẹp lại nhường chỗ cho những cánh đồng nho syrah và grenache, nhưng ở đây vẫn có những xưởng sản xuất kiên định tiếp tục công việc nấu rượu nho mourvèdre truyền thống.
Một chùm nho mourvèdre ở Mas Sainte Berthe, Provence.
Không ngạc nhiên khi một trong số đó là xưởng sản xuất Tablas Creek ở Paso Robles, xưởng sản xuất rượu anh em với hãng Beaucastel, nơi người ta làm ra những thứ rượu tuyệt hảo, đậm ngọt hương quả mọng và giàu khoáng chất với số lượng hạn chế (giá khoảng $30 cho những chai sản xuất năm 2008).
Dòng rượu Esprit de Beaucastel có pha trộn nho Rhone, riêng trong phiên bản năm 2008 đã đem tới những nét chấm phá trong hương vị với nho mourvèdre mà không bị quá đậm sắc (giá tham khảo $42).
La Clarine Farm cũng làm nên những chai rượu nho mourvèdre tuyệt vời, từ vườn nho Cedarville dưới chân đồi Sierra. Những chai vang năm 2008 của hãng thật sự gợi nhắc nốt xạ hương của rượu vùng Bandol, kết hợp dồi dào vị quả mâm xôi và hương hoa violet.
Tuy thế, việc canh tác nho mourvèdre có một điều bất lợi: giống nho này cực kì nhạy cảm và không hề dễ trồng. Chúng phụ thuộc nhiều vào mặt trời và hơi ấm để có thể chín hoàn toàn, đặc biệt cần có những đêm mát trời giúp cho nho không bị quá ngọt khiến rượu bị lợ. Giống nho mourvèdre đòi hỏi một chu trình chín lâu dài, và đất trồng giàu tính chất đá vôi.
Không nơi đâu đem lại cho nho mourvèdre những điều kiện phát triển thuận lợi như ở Bandol, nơi những chai vang mourvèdre đạt tới sự cực thịnh. Thậm chí ngay cả ở Bandol, nho mourvèdre cũng đã gần như bị lãng quên.
Thứ nho đỏ vùng Provence này đã chiếm giữ một ngôi vị độc tôn cho tới khi dịch rệp hại rễ bùng phát cuối thế kỉ 19, khiến nó gần như biến mất hoàn toàn. Những nhà trồng nho đã tiến hành ghép giống nho châu âu này với rễ của nho châu mỹ có khả năng chống chịu rệp, tuy nhiên những rễ ghép họ chọn không tương thích với giống nho mourvèdre khó tính. Vì lí do đó, rất nhiều nhà trồng đã từ bỏ nho mourvèdre và tìm kiếm những giống nho năng suất cao hơn.
Đường vào xưởng rượu Lafran Veyrolles, Brandol.
Sự hồi sinh của nho mourvèdre tại Bandol thời gian gần đây được cho là nhờ vào rất nhiều nỗ lực của gia đình Peyraud, chủ xưởng sản xuất rượu Domaine Tempier, với quyết tâm tạo lập thương hiệu rượu vang Bandol từ năm 1930. Khi thương hiệu được chính thức công nhận vào năm 1941 (đúng thời điểm những năm chiến tranh), điều luật quy định chỉ cho phép sử dụng 10% nho mourvèdre trong chế biến rượu. Tuy thế, tỉ lệ này đã được tăng lên qua các năm cho tới 1977, khi nó đạt tới ngưỡng 50%.
Tempier ngày nay là thương hiệu dẫn đầu về sản xuất rượu tại Bandol và đặt ra chuẩn mực về rượu vang: thuần dưỡng chất “thú tính” của nho mourvèdre và tạo ra thứ rượu vang thanh nhã mang đậm phong cách cổ điển và chỉ có thể tìm thấy trong vùng.
Khác với những xưởng sản xuất khác, gia đình Portalis, chủ nhãn hiệu Château Pradeaux lại từ chối thay đổi phương pháp nấu rượu lâu đời của mình.
Thay vì loại bỏ phần cuống của nho trước khi cho lên men giúp cho chất rượu được mềm hơn, quy trình lên men của Pradeaux là những trái nho còn nguyên cuống, ủ trong những thùng gỗ sồi già trong vòng 4 năm và dùng ít nhất 95% nho mourvèdre trong pha trộn. Hẳn nhiên ta có thể đến Provence để kiểm chứng kết quả, nhưng chắc chắn đây là thứ rượu cho nhiều người muốn được nhấp thử trong tiết trời mùa đông lạnh giá.
Chọn món ăn Việt và rượu vang
Người ta thường khuyên nên chọn vang trắng cho hải sản và vang đỏ cho thịt đỏ. Nhiều người Việt thích vang đỏ hơn. Nhưng để dễ hoà hợp với các món hải sản, cần bắt đầu thử với vang đỏ nhẹ. Loại vang đỏ đậm có nhiều vị nồng và chát sẽ át hết các tính chất nhẹ, thơm, mềm của hải sản.
Hãy thử sự tương hợp giữa các món bò, dê, cừu có các cách chế biến quay, chiên với vang đỏ vừa hoặc món nướng với vang đỏ đậm. Cách chế biến làm tăng độ đậm là luộc-hấp, chiên-xào, quay-nướng. Gia vị và nước chấm cũng ảnh hưởng đến khẩu vị cuối. Do đó, cần chọn rượu vang đỏ theo các yếu tố đó. Thường là vang đỏ nhẹ cho món luộc hấp, vang vừa cho món chiên xào và vang đậm cho món quay nướng.
Tóm lại, khi chọn rượu cho món ăn Việt, cần xem món ăn đó làm từ nguyên liệu gì, cách nấu nướng ra sao, gia vị gì và dùng với nước chấm gì, rồi cũng theo nguyên tắc hải sản, thịt trắng (gà, heo, bê ) đi với vang trắng và thịt đỏ kèm vang đỏ. Tuỳ cách chế biến luộc-xào-nướng để chọn loại rượu vang nhẹ-vừa-đậm cho phù hợp.Ngoài ra, cần xét đến gia vị và nước chấm đi kèm có ảnh hưởng đến các nguyên tắc trên hay không.(End)
Hy vọng một vài thông tin nhỏ giúp ích cho Quý khách thưởng thức rượu vang được hoàn hảo.
